Search
Close this search box.

Wereld Braille dag

Datum

zaterdag 04 januari 2025

Tijd

Hele dag

Locatie

Wereldwijd
Wanneer: jaarlijks, 4 januari.

De geboortedag van Louis Braille was voor de Verenigde Naties in 2018 reden voor het initiëren van de Wereld Brailledag. Braille werd geboren op 4 januari 1809 en is de uitvinder van het lees- en schrijfsysteem braille, wat bedoeld is voor slechtziende personen.

Resolutie 73/161

Resolutie 73/161 werd door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties (VN) op 17 december 2018 aangenomen. Daarmee was de dag sinds 2019 een feit. De dag staat niet alleen stil bij de geboorte van Louis Braille op 4 januari 1809 en zijn leven (Braille stierf op 6 januari 1852). De dag is er om aandacht te vragen voor de mensenrechten van alle slechtziende personen wereldwijd. Natuurlijk ligt de focus hierbij op het schrijfsysteem dat verbonden is aan Louis Braille. Een speciaal lees- en schrijftablet voor slechtziende personen. Het gaat daarbij niet alleen om blinde personen. Ook personen met een zeer beperkt gezichtsveld maken hier gebruik van.

Louis Braille
Louis Braille.
Bron: Wikimedia Commons.

De methode die Braille ontwikkelde kwam er niet zomaar. Zelf was Braille op driejarige leeftijd blind geworden aan een oog, tijdens een ongeluk tijdens het naaien in de winkel van zijn vader. Een infectie zorgde ervoor dat hij helemaal blind werd. Hiermee werd hij geconfronteerd met een samenleving waarin voor personen met een beperkt of helemaal geen gezichtsveld geen mogelijkheden beschikbaar waren. Bijvoorbeeld voor het volgen van een opleiding. Dat Braille een beurs kreeg voor het volgen van een opleiding was uitzonderlijk. Deze volgde hij aan het Institut National des Jeunes Aveugles (Nationaal Instutuut voor Blinde Jeugd) in Parijs. Een bijzondere school voor studenten die geen gezichtsvermogen hadden of beperkt gezichtsvermogen hadden. Dit instituut zou later een standaard worden voor onderwijsinstellingen over de hele wereld.

Institut National des Jeunes Aveugles

Het Institut National des Jeunes Aveugles werd in 1785 opgericht onder de naam Institution Royale des Jeunes Aveugles (Koninklijk Instituut voor de Blinde Jeugd). Na de Franse Revolutie kreeg de instelling een andere naam. Na 1815 volgde een samenvoeging met Le centre hospitalier national d’ophtalmologie des Quinze-Vingts, gespecialiseerd in oogheelkunde. Daarmee werd de naam opnieuw gewijzigd. De nieuwe naam was toen Institut national des aveugles travailleurs (Nationaal Instituut voor de werkende blinden). Vanaf deze periode kreeg het instituut te maken met een wanbeleid onder leiding van Sébastien Guillié. Dit toont aan hoe er in een bepaalde periode van de geschiedenis omgegaan werd met deze groep personen. Hij stond erom bekend dat hij de leerlingen op een zeer wrede manier behandelde. Wat hierbij niet hielp was de verhuizing van het instituut naar een voormalige gevangenis. Pas in 1821 werd Guillié ontslagen, nadat hij jarenlang zijn gang kon gaan. Toch kwam Braille daar in 1819 op bezoek en begon daar vanaf dat moment aan zijn lessen.

Charles Barbier de la Serre

Pas vanaf 1843 kwam er een einde aan de erbarmelijke omstandigheden waarin het onderwijsinstituut was gevestigd. Braille gaf er toen inmiddels les, met het systeem dat hij ontwikkelde. Dat systeem was niet helemaal nieuw, hij nam het over van Charles Barbier de la Serre (18 mei 1767 – 22 april 1841). Deze kapitein uit het Franse leger is de eigenlijke uitvinder van de basis van waar Braille een systeem ontwikkelde dat we vandaag kennen als Braille.

Charles Barbier de la Serre wordt ook wel vermeld als Charles Barbier. Hij kreeg van Napoleon de opdracht om een Ectriture Nocture of Nachtschrift te ontwikkelen. Een vorm van stenografie en cryptografie. Dit schrift was dus tweeledig, het moest gecodeerd zijn en het moest ’s nachts ook te ontcijferen of te lezen zijn. Voorwaarde daarbij was dat hiervoor geen lichtbronnen aangewend hoefden te worden. Daarvoor maakte Barbier gebruik van punten, een matrix van twee bij zes punten. Dat systeem zou voor Braille de basis worden.

Twaalfjarige leeftijd

Braille begreep al op twaalfjarige leeftijd dat er zoiets bestond als dit Nachtschrift dat ontwikkeld was door Barbier. Dat was in 1821. Daarmee ging hij aan de slag, zodat de punten beter te “begrijpen” waren. Door de hoger te maken. In 1824 was hij daarmee klaar en kon hij dit presenteren. Elke letter kreeg een kolom en de twaalf stippen van Barbier werden teruggebracht tot zes. In de eerste versie waren het niet alleen stippen, maar ook streepjes. Dat was in 1829 toen hij een definitieve versie presenteerde. In een opvolgende versie in 1837 waren de streepjes verdwenen en dat zou zo blijven. Daarbij was een onderscheid tussen grotere stippen en kleinere stippen belangrijk. Het ging om een tekstsysteem, een muzieksysteem zou later volgen (muzieknotatie). Die wens kwam voort uit Braille’s wens om daar ook wat mee te doen.

In 1839 presenteerde Braille een nieuw systeem voor het schrijven van brieven op basis van wat hij bedacht had. Wat bijzonder was in dit geval, de brieven konden gelezen worden door personen die niet slechtziend of blind waren. Belangrijk hierbij was de ontwikkeling van de Raphigraphe, die door Pierre-François-Victor Foucault (1797 – 1871) werd ontwikkeld. Dit apparaat kon letters afdrukken. Focault was een goede vriend van Braille.

Weerstand

In tegenstelling tot wat je zou denken, mocht Braille zijn schrijfsysteem niet doorgeven aan de leerlingen van het instituut. Men vond dit niet interessant genoeg, destijds. Sterker nog, er ontstond weerstand tegen deze ontwikkeling. Toen een van de docenten een geschiedenisboek vertaalde met behulp van de uitvinding van Braille, werd hij ontslagen. Pas twee jaar na het overlijden van Braille (hij overleed op 6 januari 1852, na zestien jaar ziek te zijn geweest (tuberculose)), werd na lang aandringen van leerlingen van het instituut alsnog begonnen met het lesgeven met het systeem dat door Braille was ontwikkeld.

De ontwikkelingen gingen langzaam. Veel onderwijsinstelllingen in andere delen van de wereld bleven vasthouden aan het verzet tegen de introductie van Braille. Pas na 1882 nam het verzet af, behalve in de Verenigde Staten. Daar duurde het nog tot aan de jaren dertig voordat het ook hier een standaard werd.

Meer informatie

Wil je meer lezen over deze dag, kijk dan op de website van de VN over deze dag. De VN heeft ook een artikel beschikbaar gesteld over de oorsprong van deze dag. Dit artikel lees je hier.

Tijd

  • Tijdzone: America/New_York
  • Datum:zaterdag 04 januari 2025
  • Tijd: Hele dag
Categorie

Organisator

United Nations/Verenigde Naties
Website
https://www.un.org/en/