Inmiddels ieder jaar weer...
Het is inmiddels ieder jaar weer een gewoonte geworden. Een nare gewoonte overigens. Een nare gewoonte waarbij de tegenstanders ruimbaan krijgen om hun weerstand, frustraties en alles wat ze maar te melden hebben over Paarse Vrijdag naar voren te brengen. Ook is het een gewoonte geworden dat bepaalde politieke partijen aan de rechterzijde van de politieke arena Kamevragen gaan stellen en soms zelfs debatten aanvragen. Waarom dit alles toch ieder jaar “opgedrongen” wordt, vraagt men zich af. Een ander stelt de vraag of er misschien niet sprake is van een vermeende “indoctrinatie.”
Nog altijd is het niet duidelijk voor iedereen dat deze dag er niet “zomaar” is. De dag is een Nederlandse versie van Spirit Day. Deze dag heeft niets te maken met “opdringen” of “indoctrinatie,” wat tegenstanders er ook over zeggen. Het heeft eigenlijk met iets heel anders te maken. Iets dat deze dag juist die waarde geeft.
De dag is er een van solidariteit en dat heeft niets te maken met “opdringen” of “indoctrinatie.” Het heeft te maken met het trekken van grenzen en benadrukken dat bepaald gedrag niet in orde is. Of het nu gaat om pestgedrag, discriminatie of geweld. Dit doe je op een dag als Paarse Vrijdag en die dag zou niet alleen “gedragen” moeten worden door de LHBTI+ gemeenschap. De dag moet ondersteund worden door de hele samenleving. Om zo een grens te trekken.
Solidariteit
Het is voor een deel van de (Nederlandse) samenleving nog steeds niet duidelijk dat een dag als deze (en dus ook Spirit Day) gaat om solidariteit. Het gaat dus niet om “opdringen,” niet om “indoctrinatie.” Het is goed om dit alles als een soort disclaimer te vermelden. Dit is nodig voor nagenoeg alles dat gerelateerd is aan LHBTI+ en waarover berichten gepubliceerd worden. Dat is meteen een reden waarom deze dag zo belangrijk is. Acceptatie is soms ver te zoeken. Via solidariteit ondersteun je acceptatie. Acceptatie kan niet bestaan zonder solidariteit.
Spirit Day
De oorsprong van deze dag, het werd al eerder vermeld, is terug te voeren op Spirit Day. Voordat je begint over iets dat weer is overgewaaid uit de Verenigde Staten en dat dit op grote schaal voorkomt: dit komt ook voor bij negatieve ontwikkelingen. Denk aan het uitsluiten van bevolkingsgroepen. Neem nu de LHBTI+ gemeenschap bijvoorbeeld. Hoe was het bijvoorbeeld een paar jaar geleden gesteld met de acceptatie van deze gemeenschap? Door de invloed van de politieke koers van de Verenigde Staten en andere landen (Hongarije, Rusland) is dit drastisch gewijzigd. Het bekendste en meest trieste voorbeeld is de acceptatie van transgender personen.
Andere zaken zijn blijkbaar heel erg normaal, wanneer die overwaaien. Waarom zou dat dan niet normaal zijn voor een dag als deze? Een dag die in het teken staat van solidariteit en respect, wie kan daarop tegen zijn?
Spirit Day vormde de basis voor Paarse Vrijdag. Een dag om jongeren te ondersteunen en daarbij werd de kleur paars gebruikt. Vandaar dus de Nederlandse naam. Van oudsher is de dag gekoppeld aan de onderwijssector. Inmiddels doen ook bedrijven mee en is het niet alleen meer een kwestie van jongeren die solidariteit tonen.
Aan Spirit Day en Paarse Vrijdag doen sinds 2010 ieder jaar meer onderwijsorganisaties mee. Dan kom je uit op de vraag wat het belang precies is van deze dag. Dat is een dag die in het teken staat van solidariteit. Samen met respect en verdraamzaamheid. Gevoelens van onveiligheid, depressie en het gevoel hebben om buitengesloten te worden horen daar niet bij. Ook hoort discriminatie en geweld daar niet bij. Toch is dit de dagelijks realiteit voor veel LHBTI’ers. Dit zorgt ervoor dat er een onveilig gevoel bestaat op (Nederlandse) scholen en onderwijsinstellingen.
Geen oog
De tegenstanders hebben het vooral over het door willen drukken van de Paarse Vrijdag en de verplichtingen. Ondertussen gaan ze voorbij dat ze hard bezig zijn om een einde te maken aan deze dag. Daarmee is er juist van de kant van de tegenstanders sprake van een verplichting. Men heeft ondertussen geen oog voor de realiteit. Dat er sprake is van discriminatie en geweld.
Geschiedenis
Van Spirit Day naar Paarse Vrijdag
Tot aan 2025 werd Paarse Vrijdag georganiseerd op de tweede dag in december. Dit omdat er in de maand oktober een andere belangrijke dag plaatsvindt: Coming Out Day (derde donderdag van oktober). Paarse Vrijdag wordt sinds 2026 gewoon op de tweede vrijdag van oktober gehouden, zoals Spirit Day wordt gehouden.
De Nederlandse editie van Spirit Day, dus Paarse Vrijdag, is een idee van een leerling van een scholengemeenschap in Friesland (Piter Jelles). Dit idee werd ondersteund door de Gender & Sexuality Alliance (GSA) en COC Nederland. De organisatie van de dag werd daarna overgenomen door deze organisaties. Het GSA Netwerk in Nederland wordt mede mogelijk gemaakt door COC Nederland.
Paarse Manifest
Het belang van Paarse Vrijdag
Wat is nu het belang van Paarse Vrijdag? Het is in ieder geval niet een dag waarop iets door de gemeenschap zelf opgedrongen wordt, zoals sommigen denken. Het is juist een dag solidariteit te tonen. Om te laten zien dat er grenzen zijn. Dat heeft niets te maken met “indoctrinatie” of iets op willen leggen, zoals wel eens gesuggereerd wordt. Zolang die suggesties worden gedaan, is een dag als Paarse Vrijdag juist nodig. Het zijn niet alleen volwassenen die dit soort woorden herhalen. Ook kinderen en jongeren herhalen dit soort woorden. Op onderwijsinstellingen. Die woorden kunnen ervoor zorgen dat er sprake is van een onveilig klimaat voor LHBTI’ers. Dat maakt Paarse Vrijdag dus noodzakelijk. Er moeten nog veel stappen gezet worden om veiligheid te garanderen of te realiseren. Laten we hopen dat er een moment komt dat Paarse Vrijdag ingezet kan worden voor een ander doeleinde. Dat is namelijk het moment waarop scholen en onderwijsinstellingen echt veilig zijn.
