Foto naar een origineel via Wikimedia Commons.
Bungalow vergelijken met een luxe villa
Eigenlijk doe je het niet. Je vergelijkt een bungalow niet met een luxe villa. Natuurlijk, het zijn beide huizen. Daarmee houdt de vergelijking wel op. Het gaat om een ander type huis, met geheel andere kenmerken. Het zou logischer zijn om een tweetal bungalows met elkaar te vergelijken en een tweetal luxe villa’s met elkaar te vergelijken. Het vergelijken van een gedicht van Robert Louis Stevenson (geboren als Robert Lewis Balfour Stevenson, 13 november 1850 – 3 december 1894) met een boek dat door hem is geschreven is dan ook ondoenlijk en helemaal niet logisch.
Klassiekers
Toch ontkom je er niet aan om de klassiekers te benoemen, als het om Stevenson gaat. Want hij is nu eenmaal meer bekend geworden door zijn boeken, dan door zijn gedichten. Liefhebbers van poëzie kunnen misschien verontwaardigd reageren. Er kan onvoldoende gezocht zijn naar goede gedichten van Stevenson of het kan er gewoon mee te maken hebben dat er zo weinig aandacht uitgaat naar deze kwaliteiten van Stevenson.
Het levensverhaal van Stevenson
Juist vanwege die kwaliteiten en de focus daarop, maakt dit het levensverhaal van Stevenson misschien wat mooier. Want het was niet altijd even mooi. Stevenson had last van gezondheidsproblemen. Al op jonge leeftijd werd hij geplaagd door bronchitis. Anderen gaan uit van sarcoïdose of misschien zelfs een niet opgemerkte tuberculose besmetting. Dit alles zorgde ervoor dat hij omschreven werd als een “zwak kind” en daarom was het beter dat hij thuisonderwijs kreeg. In plaats van gebruikelijke kinderboeken, werd hij voorgelezen uit de bijbel. Dit leek ervoor gezorgd te hebben dat hij weinig interesse toonde in lezen. Dat leerde hij pas op achtjarige leeftijd. Vanaf dat moment duurde het niet lang voordat hij zelf in staat was om verhalen te schrijven, zo werd beweerd. Er is geen bewijs terug te vinden daarover.
Zijn vader had enige zorgen over de voortzetting van het familiebedrijf. De bedrijfsactiviteiten bestonden uit het ontwerpen van vuurtorens. Later zou inderdaad blijken dat hier geen toekomst te vinden was voor zoonlief. Na zijn achttiende levensjaar zou hij niet alleen zijn naam wijzigen van Lewis naar Louis. Hij zou ook een gedeelte van zijn achternaam wijzigen. Zo zou Balfour komen te vervallen (1873) en later zou hij zijn achternaam wijzigen van Stevenson naar Stevenson. Dat was eigenlijk in de periode dat hij serieus aan de slag ging als schrijver.
Eenzijdige liefde
In hetzelfde jaar als waarin hij serieus aan de slag ging als schrijver, kwam hij in contact met Sidney Colvin en Frances “Fanny” Jane Sitwell. Colvin was een neef van hem en Sitwell was een 34-jarige vrouw die hij dankzij Colvin leerde kennen. Dat werd een eenzijdige liefde, met wie hij enige jaren zou corresponderen. Het was diezelfde Colvin, die hem introduceerde bij andere personen binnen de Britse literaire wereld. Een van hem was William Ernest Henley, die door Stevenson verwerkt werd tot een personage in Treasure Island. Het ging dan om Long John Silver. Niet zonder reden, want Henley had zelf ook een houten prothese voor zijn been. De vriendschap tussen de twee zou tot ongeveer 1888 duren.
Fanny
Op last van zijn artsen verbleef Stevenson na gezondheidsklachten enige tijd aan de Franse Riviera. Het warme klimaat was beter voor zijn gezondheid, maar vanaf 1874 was hij gewoon weer op het Britse eiland te vinden. Wel bleef Frankrijk aantrekkelijk voor hem, want hij keerde met enige regelmaat terug. De terugkeer naar Groot-Brittannië had ook te maken met de studie Rechten die Stevenson af zou ronden in 1875. Toch zou hij nooit gebruik maken van deze studie. Zijn leven wilde doorbrengen als schrijver.
In de periode na zijn herstel aan de Franse Riviera koos Stevenson juist voor andere gebieden in Frankrijk. Denk aan Grez-sur-Loing en Nemour in het departement Seine-et-Marne. In Barbizon in Grez-sur-Loing woonden meer, voornamelijk buitenlandse, kunstenaars en schrijvers. Daar leerde hij samen met sir Walter Simpson de Amerikaanse Fanny Van de Gift Osbourne kennen. Zij was samen met haar kinderen naar Frankrijk verhuisd, na een mislukt huwelijk en zelf schreef Van De Gift Osbourne korte verhalen. Speciaal voor haar schreef hij een kortverhaal (“One falling in love”), dat later gepubliceerd zou worden in The Cornhill Magazine. Na een later bezoek in 1877 werden de twee verliefd op elkaar. Na haar terugkeer naar de Verenigde Staten een jaar later, besloot Stevenson haar in 1879 te volgen. De reis over land naar Californië zorgde er bijna voor dat hij kwam te overlijden. De reis duurde door de gezondheidsproblemen vele malen langer en dankzij de hulp van de inmiddels gescheiden Fanny, lukte het om uiteindelijk San Francisco te bereiken. De twee trouwden in 1880, ondanks een leeftijdsverschil van elf jaar (hij was 29, zij 40).
Via San Francisco volgde een verhuizing naar Schotland en daarna weer naar Dorset (Engeland). Daar woonde de familie Stevenson in Skerryvore, vernoemd naar een vuurtoren die ooit gebouwd werd door een oom van Stevenson. Na 1887 besloot Stevenson om terug te keren naar de Verenigde Staten. Het doel was om zich te vestigen in Colorado. Na 1888 reisde Stevenson af naar het gebied van de Stille Oceaan. Hier bezocht hij onder andere Hawaii, reisde hij af naar Tahiti, Nieuw-Zeeland en Samoa. Vervolgens kwam hij in 1890 aan in Australië. In Samoa overleed hij op 3 december 1894 en de verhalen over zijn dood zijn niet eenduidig. Volgens het ene verhaal vroeg hij tijdens het openen van een fles wijn aan zijn vrouw of zijn gezicht er vreemd uitzag, om vervolgens neer te vallen. Volgens andere verhalen gebeurde dit tijdens het bereiden van mayonaise. Op slechts 44-jarige leeftijd overleed Stevenson aan de gevolgen van een beroerte. Hij werd begraven op Mount Vaea. De steen bij de graftombe van Stevenson toont de volgende tekst:
Under the wide and starry sky,
Dig the grave and let me lie.
Glad did I live and gladly die,
And I laid me down with a will.
This be the verse you grave for me:
Here he lies where he longed to be;
Home is the sailor, home from the sea,
And the hunter home from the hill.
Na het overlijden van Fanny werden de as van haar overblijfselen in 1914 door haar dochter meegenomen naar Samoa en werd de as bijgezet naast Stevenson. Op het eiland bevindt zich een museum ter nagedachtenis aan Robert Louis Stevenson.
Het gedicht werd op een verkeerde manier geïnterpreteerd. De zin Home is the sailor, home from sea was niet de correcte weergave, want deze moest zijn Home is the sailor, home from the sea. Het gaat alleen niet om dit gedicht, want het gaat om My Shadow.
Nieuwsgierigheid
Literaire technieken
Personificatie
Simile
Herhaling
Interpretatie
Hoe moeten we dit gedicht interpreteren? Is dit een lofzang op de heerlijke eenvoud van hoe een kind denkt en de verbeelding van nieuwsgierigheid? Of is er meer aan de hand? Is het een poging om ons te laten zien dat het hier gaat om een voorzichtige aanzet tot een ontdekking van een wereld, die misschien niet zo onschuldig kan zijn? Een wereld die misschien een donker randje kan hebben. Aan de andere kant hoeft dat laatste niet zo te zijn, want het gedicht bevat genoeg kwinkslagen om die gedachte teniet te doen. Dan zou het inderdaad gaat om die heerlijke, onschuldige kinderlijke speelsheid.
Wat Stevenson hier deed was een sterk staaltje inlevingsvermogen. Als volwassen persoon een grens over stappen eigenlijk. Om andere volwassenen even te laten nadenken over wat er nu precies gaande was. Om even goed na te denken of gewoon de eigen verbeelding de gang te laten gaan.
Ga nu maar eens op zoek naar je eigen schaduw…
I have a little shadow that goes in and out with me,
And what can be the use of him is more than I can see.
He is very, very like me from the heels up to the head;
And I see him jump before me, when I jump into my bed.
The funniest thing about him is the way he likes to grow--
Not at all like proper children, which is always very slow;
For he sometimes shoots up taller like an india-rubber ball,
And he sometimes goes so little that there's none of him at all.
He hasn't got a notion of how children ought to play,
And can only make a fool of me in every sort of way.
He stays so close behind me, he's a coward you can see;
I'd think shame to stick to nursie as that shadow sticks to me!
One morning, very early, before the sun was up,
I rose and found the shining dew on every buttercup;
But my lazy little shadow, like an arrant sleepy-head,
Had stayed at home behind me and was fast asleep in bed.
